ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΑ ΈΘΙΜΑ

 

                         Τα ήθη και τα έθιμα στην Κύπρο 

    Τα χριστουγεννιάτικα έθιμα της Κύπρου θυμίζουν πολύ τα χριστουγεννιάτικα έθιμα της Ελλάδας. Οι παλιότερες γενιές ανθρώπων για την διακόσμηση του χριστουγεννιάτικου δέντρου,  δεν χρησιμοποιούσαν τα δέντρα που χρησιμοποιούμε  τώρα εμείς, αλλά έκοβαν πεύκα και κυπαρίσσια. Ο στολισμός τους ήταν με χειροποίητα στολίδια καθώς και με κουκουνάρια τα οποία τα έβαφαν με διάφορα χρώματα.

     Στα παραδοσιακά σπίτια της Ελλάδας καθώς και της Κύπρου οι κυρίες των σπιτιών φτιάχνουν διάφορα χριστουγεννιάτικα γλυκά   όπως για παράδειγμα  δίπλες, μελομακάρονα και κουραμπιέδες. Ανήμερα των Χριστουγέννων οι γυναίκες ζυμώνουν τα λεγόμενα χριστόψωμα που είναι το παραδοσιακό χριστουγεννιάτικο ψωμί της Κύπρου, το οποίο στην Κύπρο το λένε: << πίττες >>, << κουλλούρκα >> κ.α. ανάλογα με το σχήμα τους παίρνουν και την αντίστοιχη ονομασία.

     Στο γιορτινό τραπέζι των Χριστουγέννων μαζεύονται όλα τα μέλη της οικογένειας και απαραίτητα γεύματα είναι η σούπα αυγολέμονο και η γαλοπούλα γεμιστή. 

     Την ημέρα της παραμονής, κάθε σπίτι με αφορμή την επίσκεψη του Αι- Βασίλη, στρώνει το τραπέζι στο οποίο οι κυρίες του σπιτιού βάζουν πάνω του ένα αναμμένο κερί, κόλλυβα, την βασιλόπιτα, ένα ποτήρι κρασί και το πορτοφόλι που ανήκει στον πατέρα έχοντας την αντίληψη ότι ο Άγιος Βασίλης θα επισκεφτεί το σπιτικό τους για να φάει, πιεί και επίσης να ευλογήσει. Ακόμα, το έθιμο της ελιάς που σώζεται μέχρι και σήμερα σχετίζεται με τη σύναξή της οικογένειας γύρω από το τζάκι και την ρίξη φύλλων χλωρής ελιάς σε αυτό για να αντιληφθούν  αν κάποιοι άνθρωποι τους αγαπούν και την ώρα αυτη λένε κάποια συγκεκριμένα λόγια. 

    Όταν τελειώσει η λειτουργία της πρωτοχρονιάς στην εκκλησία, η κάθε οικογένεια όταν πάει στο σπίτι κόβει την βασιλόπιτα. Το κομμάτι που κόβεται πρώτο προφέρεται στο Χριστό, το δεύτερο στους άπορους ανθρώπους, το τρίτο στον νοικοκύρη και  όλα τα άλλα κομμάτια μοιράζονται στην οικογένεια και όποιος βρει το νόμισμα που είναι κρυμμένο μέσα στην βασιλόπιτα θα έχει καλή τύχη σε όλη την ερχόμενη χρονιά. 

                                                                    ΦΩΤΑ 

  Ανήμερα των Φώτων ο κόσμος πάει στην εκκλησία για να παρακολουθήσει την Βάπτιση του Χριστού και μετά , οι πολίτες που βρίσκονται μέσα στην εκκλησία πίνουν από το αγιασμένο νερό που λέγεται δρόσο. Ο ιερέας, την ίδια κιόλας μέρα, ρίχνει τον σταυρό στην θάλασσα, με σκοπό να αγιαστούν τα νερά και οι καλύτεροι κολυμβητές πέφτουν στο κρύο νερό για να τον βρούνε. Τα παιδιά όλη την ημέρα αυτή, πηγαίνουν στις γειτονιές, αλλά και στους συγγενείς τους, για να τους πούν κάποιο τραγούδι και να πάρουν χρήματα : << Καλημέρα και τα Φώτα και την Πουλουστρίνα πρώτα >>. Τα γλυκά που φτιάχνουν την ημέρα των Φώτων όλες οι νοικοκυρές του σπιτιού είναι τα ξεροτήγανα που είναι σαν λουκουμάδες, που τα παιδία όχι μόνο παίρνουν για να φάνε, αλλά τα ρίχνουν και στις στέγες των σπιτιών μαζί με λουκάνικα, που είναι κομμένα σε κομμάτια, για να φάνε οι καλικάτζαροι και να φύγουν χωρίς να τους πειράξουν και την ίδια στιγμή, τραγουδούν και ένα ποίημα : << Τιτσίν τιτσίν λουκάνικο μασαίρι μαυρομάνικο κομμάτι ξεροτήγανο να φάτε τζιαι να φύετε >>  

   Συνεχίζοντας, ο κόσμος πιστεύει πως οι καλικάτζαροι φεύγουν ανήμερα των Φώτων γιατί φοβούνται όταν αγιάζει ο παπάς. Ο φόβος αυτός των καλικάτζαρων αρχίζει μια μέρα πριν τα Φώτα όπου ο παπάδες κάνουν έναν μικρό αγιασμό. Για αυτό και ο λαός λέει για αυτό το έθιμο:

<< Στις πέντε του Γενάρη >>

 <<Φεύγουν οι καλικάτζαροι >>