ΤΑ ΈΘΙΜΑ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

                                                                              ΦΩΤΑ 

  Ανήμερα των Φώτων ο κόσμος πάει στην εκκλησία για να παρακολουθήσει την Βάπτιση του Χριστού και μετά , οι πολίτες που βρίσκονται μέσα στην εκκλησία πίνουν από το αγιασμένο νερό που λέγεται δρόσο. Ο ιερέας, την ίδια κιόλας μέρα, ρίχνει τον σταυρό στην θάλασσα, με σκοπό να αγιαστούν τα νερά και οι καλύτεροι κολυμβητές πέφτουν στο κρύο νερό για να τον βρούνε. Τα παιδιά όλη την ημέρα αυτή, πηγαίνουν στις γειτονιές, αλλά και στους συγγενείς τους, για να τους πούν κάποιο τραγούδι και να πάρουν χρήματα : << Καλημέρα και τα Φώτα και την Πουλουστρίνα πρώτα >>. Τα γλυκά που φτιάχνουν την ημέρα των Φώτων όλες οι νοικοκυρές του σπιτιού είναι τα ξεροτήγανα που είναι σαν λουκουμάδες, που τα παιδία όχι μόνο παίρνουν για να φάνε, αλλά τα ρίχνουν και στις στέγες των σπιτιών μαζί με λουκάνικα, που είναι κομμένα σε κομμάτια, για να φάνε οι καλικάτζαροι και να φύγουν χωρίς να τους πειράξουν και την ίδια στιγμή, τραγουδούν και ένα ποίημα : << Τιτσίν τιτσίν λουκάνικο μασαίρι μαυρομάνικο κομμάτι ξεροτήγανο να φάτε τζιαι να φύετε >>  

   Συνεχίζοντας, ο κόσμος πιστεύει πως οι καλικάτζαροι φεύγουν ανήμερα των Φώτων γιατί φοβούνται όταν αγιάζει ο παπάς. Ο φόβος αυτός των καλικάτζαρων αρχίζει μια μέρα πριν τα Φώτα όπου ο παπάδες κάνουν έναν μικρό αγιασμό. Για αυτό και ο λαός λέει για αυτό το έθιμο:

<< Στις πέντε του Γενάρη >>

 <<Φεύγουν οι καλικάτζαροι >>  

Ο φόβος όμως μεγαλώνει την ημέρα των Φώτων, όπου και φεύγουν λέγοντας :

 << Φεύγετε να φεύγουμε 

κι έφτασε ο τουρλόπαπας

με την αγιαστούρα του

και με τη βρεχτούρα του>>

   Ακόμα, άλλη μία συνήθεια που έχουν την περίοδο των γιορτών στην Κύπρο, είναι να βάζουν 12 αδράχτια μέσα στο τζάκι όπου μένουν εκεί από τα Χριστούγεννα ως τα Φώτα έτσι ώστε να τα δουν οι καλικάτζαροι και να μην μπουν από την καπνοδόχο.

   Στην Πάφο, καθώς και σε άλλες περιοχές της Κύπρου, την ημέρα των Χριστουγέννων σφάζουν προς τιμήν του Χριστού έναν χοίρο που έχει ειδική διατροφή σε όλη την διάρκεια της χρονιάς. Στην Μαραθούσα, στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου οι τελεστές της εκκλησιαστικής γιορτής, όταν τελειώσει η Θεία Λειτουργία προσφέρουν χοιρινό κρέας βραστό μαζί με ένα ποτήρι ζιβανία στους εκκλησιαζόμενους στον προαύλιο χώρο της εκκλησίας.

    Συνεχίζοντας, άλλο ένα έθιμο που τελείται την περίοδο των γιορτών είναι η ανταλλαγή καρτών που γράφουν μέσα ευχές, που πρώτα είχε καθιερωθεί στις πόλεις  και μετά στην ύπαιθρο της Κύπρου. Επιπλέον, σε αυτές τις ευχετήριες κάρτες είχαν διαφορετική ευχή στα χωριά και διαφορετική στην πόλη. Για παράδειγμα, στα χωριά γράφουν χρόνους πολλούς, ενώ στις πόλεις γράφουν καλά Χριστούγεννα.